ชุมชนชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ ที่มีวิถีพึ่งพิงแหล่งน้ำธรรมชาติ ทั้งใช้ในครัวเรือนและเกษตรกรรม จากลำห้วยหลายสายรวมกันเป็น ลำน้ำห้วยหยวก ไหลผ่านหมู่บ้านตลอดทั้งปี

"ไทยญ้อบ้านนางอยกับวิถีชีวิตที่ราบสูงภูพาน ไหลเรือไฟบกตระการวัฒนธรรมเมืองเต่างอย น้อมนำเศรษฐกิจพอเพียงสู่การเพิ่มรายได้ให้ชุมชน"

ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ดั้งเดิมกับการโยกย้ายถิ่นฐานเข้ามาแทนที่กลุ่มชาติพันธุ์อื่น ในพื้นที่ที่มีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ และภูมิปัญญาท้องถิ่นกับวิถีชีวิตที่เป็นเอกลักษณ์

ชุมชนบ้านป่ายางห่างเป็นชุมชนที่อยู่ติดกับแม่น้ำชีระหว่างเขตอำเภอเมืองกับอำเภอกันทรวิชัยนับว่าเป็นบ้านที่อยู่ชายขอบในอดีต แต่เมื่อมีสะพานข้ามแม่น้ำชีทำให้หมู่บ้านกลายเป็นเส้นทางหลักเชื่อมต่อระหว่างกันทรวิชัยกับอำเภอเมือง ผู้คนเริ่มรู้จัก และการเข้ามาสร้างถวารวัตถุ นำพาชุมชนรักษาศิลปวัฒนธรรมแบบเดิมให้คงอยู่

พระธาตุผาช้างมูบ อ่างเก็บน้ำแม่ต๋อม แหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร แปลงสาธิตผักปลอดภัยจากสารพิษ

วิถีชีวิตชุมชนมีความสัมพันธ์กับสายน้ำเจ้าพระยา เป็นชุมชนเข้มแข็งที่มีทุนทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย

จากความชำนาญด้านงานปูนในอดีตสู่ที่มาของชื่อชุมชน

กลุ่มชุมชนขนาดเล็กบนพื้นที่ทรัพยากรทางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ แหล่งปลูกกาแฟสายพันธุ์อาราบิกาที่ขึ้นชื่อ และสถานที่ท่องเที่ยวที่มีกลิ่นอายของธรรมชาติ

ชุมชนบ้านเขาดินเป็นชุมชนการค้าชายแดนที่สำคัญ เนื่องจากเป็นจุดผ่อนปรนการค้าบ้านเขาดิน อำเภอคลองหาด จังหวัดสระแก้ว-พนมได ประเทศกัมพูชา และกลุ่มเกษตรอินทรีย์ที่สำคัญในบริเวณชายแดน

บ้านหนองหัวหงอกกับเรื่องเล่าพื้นบ้านตำนานท้องถิ่นที่กล่าวถึงประวัติศาสตร์ภูมินามชุมชน และพื้นที่ใกล้เคียงที่มีความน่าสนใจ 

หมู่บ้านที่แยกตัวออกมาจากบ้านบุเปือย เป็นที่ราบสูงสลับกับเนินเตี้ย สภาพดินเป็นดินแดงภูเขาไฟ เหมาะแก่การปลูกพืชทุกชนิด ส่วนวัฒนธรรมในระยะแรกได้รับอิทธิพลจากชาวกูย ก่อนภายหลังได้รับอิทธิพลจากชาวไทยเชื้อสายลาวเข้ามาผสมผสาน  และได้กลายเป็นวัฒนธรรมหลักของชุมชนในที่สุด

เป็นชุมชนเมืองขนาดเล็กตั้งอยู่ริมเขื่อนและใกล้ทางรถไฟของจังหวัดยะลา