ชุมชนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตกและเขตมรดกโลกทางธรรมชาติ ผืนป่าที่มีความสำคัญทั้งทางกายภาพ ความสมบูรณ์และความหลากหลายของพันธุ์พืช สัตว์ป่า และความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของกลุ่มคน เพราะนอกจากสิ่งมีชีวิตคือพืชพันธุ์และสัตว์ป่าที่อาศัยอยู่ในผืนป่าแห่งนี้แล้ว ยังมีผู้คนอาศัยกระจายตัวและอาศัยอยู่ร่วมกับการพึ่งพิงธรรมชาติในผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวรเช่นกัน

ชุมชนชาวกะเหรี่ยงที่อยู่อาศัยร่วมกับชุมชนไทย โดยที่ยังคงรักษาวัฒนธรรมของตนเองควบคู่ไปกับการพัฒนาชุมชนในเชิงตั้งรับกับกระแสโลกาภิวัตน์

ชุมชนที่เลี้ยงชีพด้วยการทำประมง อาหารทะเลสดและสะอาด มีการนั่งเรือสักการะศาลสมเด็จพระนเรศวรย้อนรอยประวัติศาสตร์กองทัพเรือสมเด็จพระนเรศวร

เจ้าพ่อศรีนคร เตาศูนย์รวมศรัทธาของผู้คนในทุ่งกุลาร้องไห้ ชุมชนโบราณยุคโลหะตอนปลายแหล่งผลิตเหล็กโบราณในวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้

อดีตชุมชนกสิกรรมที่ยังคงอนุรักษ์และสืบทอดวัฒนธรรมการแสดงหนังใหญ่ ซึ่งนับได้ว่าเป็นชุมชนแห่งแรกและแห่งเดียวในจังหวัดระยองที่มีแหล่งการเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมการแสดงหนังใหญ่

บ้านแม่หมีใน ชนกลุ่มปกาเกอญอเผ่าสะกอ อพยพมาจากบ้านเมืองคอน อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งถิ่นฐานมานานกว่า 175 ปี เป็นไปเพื่อแสวงหาที่ทำกินใหม่โดยเข้ามาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่ราบสูงที่ราบหุบเขาริมห้วยแม่หมี

บ้านกู่เต้า ชุมชนวัฒนธรรมแหล่งเรียนรู้เรื่องราวทางประวัติศาสตร์อารยธรรมชาวไทลื้อและชาวล้านนา ซึ่งถูกถ่ายทอดและบอกเล่าผ่านปูชนียสถานเจดีย์บรรจุอัฐิทรงน้ำเต้าคว่ำภายในวัดบ้านกปู่เต้า 

ชุมชนแห่งนี้เป็นชุมชนที่สร้างศิลปินทางด้านการเป็น หมอลำ เเละ คนผลิตเครื่องดนตรีอีสาน ที่สำคัญเป็นการได้สืบสาน อนุรักษ์ และถ่ายทอดมรดกทางภูมิปัญญาทางให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและประกอบอาชีพเลี้ยงตนเองชุมชนแห่งนี้เป็นชุมชนที่สร้างศิลปินทางด้านการเป็น หมอลำ เเละ คนผลิตเครื่องดนตรีอีสาน ที่สำคัญเป็นการได้สืบสาน อนุรักษ์ และถ่ายทอดมรดกทางภูมิปัญญาทางให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและประกอบอาชีพเลี้ยงตนเอง

วัฒนธรรมที่ผสานความเชื่อที่หลากหลายเข้าด้วยกัน ก่อให้เกิดเอกลักษณ์ของชุมชนบ้านหนองเต่า 

หนองเดิ่นใหญ่ ปลาชุม ลุ่มน้ำเสียว วัฒนธรรมงามเลิศ แหล่งกำเนิดเกลือสินเธาว์ เป็นชุมชนที่มีความโดดเด่นในเรื่องการผลิตเกลือสินเธาว์ตั้งแต่อดีต