บ้านคอเตี้ย ชุมชนที่ยังคงปรากฏกลิ่นอายทางวัฒนธรรม คติ ความเชื่อดั้งเดิมของชาวผไทดำ ซึ่งสะท้อนผ่านประเพณีชุมชน ที่เรียกว่า “เสนเรือน”

กลุ่มผู้คนที่มาตั้งถิ่นฐานอาศัยอยู่บนเกาะเพื่อประกอบอาชีพประมง จนกลายเป็นชุมชนบนพื้นที่ที่มีความเป็นเอกลักษณ์ทางภูมิศาสตร์ และการรวมกลุ่มผลักดันกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชน

ชุมชนป่าเสร้าหลวงเป็นที่ตั้งของศาสนสถานที่สำคัญ คือ วัดชัยสถาน (ป่าเสร้าน้อย) นอกจากนี้ ยังเป็นชุมชนที่มีความโดดเด่นด้านการสืบสานภูมิปัญญาหมอเมืองและการแสดงศิลปะและวัฒนธรรมล้านนา คือ กลองสะบัดชัยของกลุ่มเยาวชนศิษย์วัดชัยสถาน (ป่าเสร้าน้อย)

เป็นหมู่บ้านปกาเกอะญอ และคนพื้นเมือง อาศัยอยู่ร่วมกัน โดยมีวัดดอยคำเป็นศูนย์รวมจิตใจ

แม่กลองน้อย จากหมู่บ้านเกษตรกรรมในอดีตสู่การประยุกต์ผลผลิตทางการเกษตรเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป "กาแฟทีลอซู" เมล็ดกาแฟจากป่าตะวันตก สินค้าขึ้นชื่อประจำชุมชน

บ้านเขาตาวเป็นแหล่งผลิตผลผลิตทางการเกษตรขนาดใหญ่ของตำบลเขาขาว ผลผลิตที่ส่งออกจากบ้านเขาขาวมีปริมาณมากถึงวันละ 3 ตัน โดยเฉพาะถั่วฝักยาวที่มีชื่อเสียงมากในด้านความสด สวย และฝักใหญ่ยาว

บ้านห้วยงู ชุมชนพื้นเมืองบนพื้นที่ราบกลางหุบเขาติดลำน้ำแม่งัด กับทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ในการดำรงชีวิต และวิถีวัฒนธรรมท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์

หมู่บ้านชาวปกาเกอะญอที่อยู่ติดกับชายแดนประเทศเมียนมา มีมรดกธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ และเป็นที่พักพิงสุดท้ายของทหารญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หลังจากที่ญี่ปุ่นแพ้สงครามและถอยทัพกลับจากเมียนมาเข้ามาในประเทศไทย ผู้เฒ่าผู้แก่ของชุมชนแห่งนี้จึงมีความทรงจำมากมายเกี่ยวกับสงครามโลกครั้งที่ 2 

ถิ่นจักสาน ตำนานพระเจ้าแสนแซ่ แหล่งข้าวพันธุ์ดี เกษตรอินทรีย์ชีวภาพ