ชุมชนเก่าแก่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ กับการสืบทอดภูมิปัญญาการตีมีดอรัญญิก อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญและอยู่คู่ชุมชนมานานนับหลายร้อยปี

ชุมชนเต็มไปด้วยทุ่งนา มีการทำนา ปลูกข้าว มีสวนยางพารา พึ่งพาเศรษฐกิจพอเพียง

ชุมชนชาวโย้ยที่อากาศอำนวยได้มีการจัด "วันไทโย้ย" ในวันขึ้น 6 ค่ำ เดือน 6 เพื่อรำลึกถึงบรรพบุรุษ เป็นประจำทุกปี วันไทโย้ยจึงถือเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองชาติพันธุ์และเผยแพร่อัตลักษณ์ของชาวไทโย้ยต่อสาธารณชน ซึ่งนับว่าเป็นเทศกาลสำคัญที่ชาวไทโย้ยที่มีความโดดเด่นและปรากฏให้เห็นได้อย่างชัดเจนในปัจจุบัน

เต็มไปด้วยนาข้าว ยืนยาวต้นยางพารา พึ่งพาเศรษฐกิจพอเพียง

ชุมชนชาติพันธุ์ม้ง มีประเพณีวัฒนธรรมประจำปีเป็นเอกลักษณ์

การแต่งกายของชาวโส้ ภาษามอญ-เขมร พิธีวันตรุษโส้ เจดีย์บรรจุธาตุของอาจารย์กัณหาอาญาผ้าดำ (เจ้าปู่ผ้าดำ) รอยพุทธบาท วัดพระพุทธบาท สะพานแขวนอนุรักษ์

ชุมชนบ้านนายาวเป็นชุมชนที่มีกลุ่มแม่บ้านเกษตรนายาวสามัคคี ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2534 ได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ แล้วมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชนจนได้รับรางวัลผลิตภัณฑ์ดีเด่นต่าง ๆ เช่น ผลิตภัณฑ์เต้าเจี้ยว แชมพู ครีมนวด การทอผ้าไทย

บ้านหล่อโย ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์อาข่ากับการตั้งถิ่นฐานบนพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์และภูมิปัญญาการบริหารจัดการทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

บ้านทับยาง ชุมชนต้นแบบแห่งการต่อสู้ปกป้องสิทธิและทรัพย์สินของแผ่นดิน อุทิศเวลาชีวิตกว่าหนึ่งทศวรรษเพื่อเรียกร้องทวงคืนกรรมสิทธิ์ที่ดินผืนสุดท้ายซึ่งเปรียบเสมือนลมหายใจให้คืนสู่ชาวทับยาง 

วัดเก่าแก่มีศิลปะกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ และพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่จัดแสดงเรื่องราววิถีชีวิตของชุมชน วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไว้ให้ได้ศึกษาเรียนรู้