ชุมชนรามัญกลุ่มสุดท้ายแห่งเมืองหริภุญไชยผู้เชื่อว่าตนสืบเชื้อสายมาจากชาวมอญตั้งแต่สมัยหริภุญไชยพร้อมกับการกำเนิดของพระนางจามเทวีดังหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ปรากฏที่วัดเกาะกลางและตำนานโยนกนคร 

เป็นแหล่งเรียนรู้การทำเทียนพรรษาประเภทแกะสลักขนาดใหญ่ 

ทิวเขาเทือกเขาผีปันน้ำตะวันตก ลำห้วยโป่งนอกและลำห้วยสลกที่ไหลผ่านชุมชน

บ้านอาฮี ชุมชนเก่าแก่บนพื้นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำเหือง กับการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ และวิถีวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์

ชุมชนโบราณในวัฒนธรรมทุ่งกุลาร้องไห้ บ่อพันขันและแหล่งเกลือโบราณ

ชาวบ้านนากลางจะมีสำเนียงพูดที่แตกต่างจากหมู่บ้านอื่นใดในเขตท้องที่อำเภอเชียงคาน รวมถึงชาวพวนบ้านกลางมีสถาปัตยกรรมที่เป็นเอกลักษณ์เรียกว่า เรือนมุก

ชุมชนเก่าแก่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ กับการสืบทอดภูมิปัญญาการตีมีดอรัญญิก อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นที่สำคัญและอยู่คู่ชุมชนมานานนับหลายร้อยปี

ชุมชนเต็มไปด้วยทุ่งนา มีการทำนา ปลูกข้าว มีสวนยางพารา พึ่งพาเศรษฐกิจพอเพียง

ชุมชนชาวโย้ยที่อากาศอำนวยได้มีการจัด "วันไทโย้ย" ในวันขึ้น 6 ค่ำ เดือน 6 เพื่อรำลึกถึงบรรพบุรุษ เป็นประจำทุกปี วันไทโย้ยจึงถือเป็นวันแห่งการเฉลิมฉลองชาติพันธุ์และเผยแพร่อัตลักษณ์ของชาวไทโย้ยต่อสาธารณชน ซึ่งนับว่าเป็นเทศกาลสำคัญที่ชาวไทโย้ยที่มีความโดดเด่นและปรากฏให้เห็นได้อย่างชัดเจนในปัจจุบัน

เต็มไปด้วยนาข้าว ยืนยาวต้นยางพารา พึ่งพาเศรษฐกิจพอเพียง

การแต่งกายของชาวโส้ ภาษามอญ-เขมร พิธีวันตรุษโส้ เจดีย์บรรจุธาตุของอาจารย์กัณหาอาญาผ้าดำ (เจ้าปู่ผ้าดำ) รอยพุทธบาท วัดพระพุทธบาท สะพานแขวนอนุรักษ์

บ้านหล่อโย ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์อาข่ากับการตั้งถิ่นฐานบนพื้นที่ที่มีสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์และภูมิปัญญาการบริหารจัดการทรัพยากรในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน