หมู่บ้านวิถีกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ ที่สอดแทรกอยู่ท่ามกลางธรรมชาติอย่าง ถ้ำแสงเพชร หินงอกหินย้อยส่องประกายแสงระยิบระยับ ทั้งยังมีผลิตภัณฑ์ในชุมชน ผ้าทอ เครื่องจักสาน ไม้กวาดคุณภาพดี ที่รออวดโฉมต่อสายตาผู้ชมและผู้มาเยี่ยมเยือน

กระบวนการชุมชนเพื่อพัฒนาชุมชนท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ที่มีหาดทรายทุ่งนุ้ย ป่าชายเลน เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สมบูรณ์ของท้องถิ่น

ชุมชนบ้านย่าหมี ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และพิทักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชน โดยการใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อมในการปกป้องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรชายฝั่ง รวมถึงการจัดกิจกรรมและการรณรงค์ เพื่อสร้างความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมแก่สมาชิกของชุมชน

พื้นที่ต้นแบบด้านการบริหารจัดการขยะระดับแถวหน้าของประเทศ โดยได้รับรางวัลชนะเลิศชุมชนปลอดขยะระดับประเทศ ประจำปี 2556 ประเภทชุมชนขนาดกลาง ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ได้รับถ้วยพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9

จากกลุ่มคนที่เข้ามาอาศัยอยู่ชั่วคราวตามพื้นที่เกษตรกรรม กลายเป็นชุมชนบนพื้นที่ที่มีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ สู่ศูนย์ศิลปาชีพบ้านแม่ต๋ำพื้นที่พัฒนาศักยภาพชุมชน

บ้านสังแกแลสง่างาม ปู่พราหมณ์ศักดิ์สิทธิ์ มีเศรษฐกิจพอเพียง เลี้ยงโคพื้นเมือง เลื่องลือผ้าไหม ห่างไกลยาเสพติด

ชุมชนตลาดเก่า มีวัดตรีสตกูฏ เป็นศาสนสถานสำคัญประจำชุมชน ภายในวัดมีพิพิธภัณฑ์เล่าขานตำนานสามร้อยยอด เป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น และมีศาลพ่อปู่สามร้อยยอด ซึ่งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้คนทั้งในและนอกชุมชนให้ความเคารพนับถือ นอกจากนี้ผู้คนในชุมชนยังมีการสืบทอดประเพณีตักบาตรดาวดึงส์ที่จัดขึ้นในช่วงเทศกาลออกพรรษา

ชุมชนเกษตรกรรมที่มีการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาในการทำเกษตรแบบผสมผสาน โดยปลูกผักเหลียงปะปนไปในสวนยางพารา เพื่อสร้างรายได้และใช้ผืนแปลงเกษตรให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด 

ชุมชนริมน้ำ ที่ในอดีตเป็นสถานที่ใช้สำหรับฝังศพถูกเปลี่ยนแปลงให้เป็นพื้นที่อยู่อาศัย และภายหลังได้ดำเนินตามแนวพระราชดำรัสจนได้รางวัลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงอยู่เย็นเป็นสุขอันดับ 1 ของจังหวัดนครปฐม

บ้านท่าประทายเป็นชุมชนที่มีการพัฒนามาจากพื้นที่ป่ารกทึบ และเป็นพื้นที่ริมแม่น้ำชีและยังเป็นท่าน้ำสำหรับผู้คนที่เดินเรือผ่านมาพักซื้อขายสินค้าหรือพักเรือระหว่างเดินทาง

ชุมชนปกาเกอะญอที่อาศัยพึ่งพิงธรรมชาติ มีวิถีชีวิตการทำไร่หมุนเวียน เอกลักษณ์ทางชาติพันธุ์เฉพาะตน

ดอยผีลูเป็นหมู่บ้านอยู่ในตำบลแม่นาเติง เป็นชุมชนที่มีกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลาย