เป็นชุมชนศูนย์รวมการค้าขนาดใหญ่ มีชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นกลุ่มแรกได้ยกเคลื่อนย้ายมาตั้งถิ่นฐานประกอบอาชีพทำไร่ตามวิถีชีวิตแบบชนบทและได้ก่อตั้งเป็นตลาดค้าขาย เป็นตลาดที่มีรูปแบบเป็นตึกแถวเป็นสถาปัตยกรรมที่มีเอกลักษณ์ของชุมชน

หนองเรือตระการ จักสานไม้ไผ่ ไก่ย่างทางพาด ตลาดกะหล่ำ เลิศล้ำเพชรพลอยเจียระไน พระใหญ่ภูเม็งทอง

การนับถือบูชาทวดหัวเขาแดง และการทำประมงภายในพื้นที่ชุมชน และมีโบราณสถานที่สำคัญ

บ้านแม่เหียะ หย่อมบ้านหนึ่งในเขตบ้านป่าจี้ หมู่บ้านชาวลัวะที่มีประวัติศาสตร์เรื่องราวยาวนานมาตั้งแต่ก่อนสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ถิ่นกำเนิดตำนานปู่แสะย่าแสะ จุดเริ่มต้นแห่งการประกอบพิธีกรรมเลี้ยงดง

ชุมชนตลาดการค้าเก่าและชุมชนชาวประมง โดยเฉพาะบริเวณถนนประมงเจริญและถนนแม่แดงอุทิศ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบชายฝั่งทะเลที่มีน้ำทะเลท่วมถึง ซึ่งเดิมบริเวณชายทะเลนั้นมีพื้นที่ไม่มากนัก ต่อมาพื้นที่งอกขยายออกไปจึงมีคนอพยพมาอาศัยทำมาหากินมากขึ้น ส่วนใหญ่เป็นคนจีนไหหลำที่อพยพมาทางเรือสำเภา ปัจจุบันจึงเป็นแหล่งผลิตและจำหน่ายกะปิและเกลือสมุทร

ชุมชนที่เป็นแหล่งผลิตผ้าที่มีชื่อเสียงของจังหวัดมหาสารคาม

ชุมชนท่องเที่ยวบบ้านมาบเหลาชะโอน เป็นหมู่บ้าน OTOP ที่รายล้อมไปด้วยธรรมชาติอันสวยงาม มีอาหารทะเลพื้นบ้านที่เป็นเอกลักษณ์ และมีผลิตภัณฑ์จักสานกระจูดซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมากว่า 200 ปี

ชุมชนเกาะยาวน้อยมีวิถีชีวิตชุมชนมุสลิม 

แม่น้ำยม เกาะกงในแม่น้ำยมยามหน้าฝน ปลาสด น้ำปลา ปลาร้า

ชุมชนความรู้จากปรัชญาเศรษฐกิจ ทั้งเกษตรพื้นบ้านไร้สารเคมี เกษตรธรรมชาติ มีผลงานเป็นรูปธรรม ด้วยความร่วมมือของชาวบ้านที่เข้มแข็งกลายเป็นเครือข่ายองค์กรบ้านจำรุง ต่อมาปี พ.ศ. 2549 จึงจัดตั้งเป็น “มหาวิทยาลัยบ้านนอก” เพื่อการเรียนรู้ของสังคม 

กลุ่มชุมชนผลิตเครื่องเบญจรงค์ที่มีความงดงามและมีมาตรฐาน โดยเป็นชุมชนท่องเที่ยววิถีชีวิตวัฒนธรรมที่มีกิจกรรมการวาดลวดลายบนเครื่องเบญจรงค์ อีกทั้งยังมีโฮมสเตย์บ้านดอนไก่ดีไว้รองรับนักท่องเที่ยว

ชุมชนเนินพลับหวานเป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมของชาวมุสลิม เพื่อรองรับนักท่องเที่ยว ทั้งในประเทศ นอกประเทศ และเป็นสถานที่ใช้สำหรับแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับผู้คนต่างศาสนาที่อยู่ร่วมกันในสังคมพหุวัฒนธรรม