ชุมชนที่เกิดขึ้นจากการบุกเบิกพื้นที่เนื่องจากที่ดินในบริเวณชุมชนแห่งนี้มีความอุดมสมบูรณ์ทำให้ในเวลาต่อมาได้เกิดการขยายตัวของชุมชนจนกลายเป็นชุมชนขนาดใหญ่ในปัจจุบัน

บ้านทรัพย์ตะเคียน ชุมชนที่มีความเงียบสงบ เรียบง่ายด้วยวิถีชาวลาหู่

ตลาดโบราณทางการค้าริมน้ำที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ที่มีอายุมากกว่า 140 ปี โดยเทศบาลตำบลนครเนื่องเขตได้ฟื้นฟูวิถีชีวิตริมคลองของตลาดขึ้นมาใหม่ โดยจัดให้มีการจ้าหน่ายสินค้าพื้นบ้านและอาหารพื้นเมืองนานาชนิด อาทิ ข้าวแกง ก๋วยเตี๋ยว ขนม กาแฟโบราณ ผลไม้ และพืชผัก ซึ่งมีทั้งร้านค้าบนบกและเรือพายขายอาหารในลำคลองในเฉพาะวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์เท่านั้น

ชุมชนชาติพันธุ์ไทยวน มีพระเจ้าแสนแซ่ศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้คนกราบไหว้สักการะบูชาเคารพนับถือ 

การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ไร่หมุนเวียน นาขั้นบันได

"บ้านห้วยพระเจ้า" วิถีชีวิตหลายหลากชาติพันธุ์ อนุรักษ์ประเพณีดั้งเดิม

อากาศบริสุทธิ์ สมบูรณ์ด้วยธรรมชาติแห่งบ้านอูตูมใต้

ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบ้านค่าย ยังมีความอุดมสมบูรณ์ เช่น ป่าไม้ เป็นป่าดงดิบ มีไม้เบญจพรรณจำนวนมาก

ปราสาทเต่าทอง ศิลปะขอมโบราณ ตั้งอยู่บนเนินรูปหลังเต่า มีคูน้ำล้อมรอบตามแบบผังเมืองโบราณ ในปี พ.ศ. 2521 มีการพบทองคำ และเครื่องประดับโบราณ รวมถึงประเพณีสารทเดือนสิบที่เป็นจุดเด่นของชุมชน

การผลิตผ้าย้อมครามธรรมชาติ

ชุมชนชาวปกาเกอะญอที่มีอายุเก่าแก่มา 200 กว่าปี เป็นอีกหนึ่งหมู่บ้านในจังหวัดแม่ฮ่องสอนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและชาติพันธุ์ และในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หมู่บ้านเป็นทางผ่านของทหารญี่ปุ่น

บ้านห้วยน้ำกืน หมู่บ้านขนาดเล็กกลางหุบเขา ขึ้นชื่อในเรื่องของการปลูกชาและทำเมี่ยง เพราะมีไร่ชารายล้อมหมู่บ้าน จึงยึดอาชีพทำเมี่ยงส่งไปขายยังที่ต่าง ๆ ไร่ชาที่นี่ปลูกตามธรรมชาติแทรกตัวอยู่ตามบ้านแต่ละหลัง ไม่ได้เป็นแบบไร่ชาที่กว้างใหญ่เห็นเป็นขั้นบันไดชัดเจนเหมือนไร่ชาตามสถานที่ท่องเที่ยวอื่น ๆ และที่นี่ยังมีโรงผลิตชา นักท่องเที่ยวสามารถชมขั้นตอนการผลิตชาตั้งแต่การเก็บ คั่ว จนกลายมาเป็นชาหอม ๆ